Doğum - Gebelik

Gebelikle birlikte yeni bir canlının temelleri atılıyor... Ege Jinekoloji Kadın Doğum ve Tanı Merkezi 28 günlük bir adet döngüsünde adet kanamasından sonra yaklaşık 14. günde oluşan yumurtlama sonrası serbest kalan yumurta hücresi Fallop tüpünün saçakları tarafından içeri alınır ve tüpün iç yapısında bulunan tüycükler yardımıyla rahim iç tabakasına doğru ilerletilir.

İzmir Kadın DoğumGebelik

kadın-dogum.jpg

Gebelikle birlikte yeni bir canlının temelleri atılıyor…

Ege Jinekoloji Kadın Doğum ve Tanı Merkezi

28 günlük bir adet döngüsünde adet kanamasından sonra yaklaşık 14. günde oluşan yumurtlama sonrası serbest kalan yumurta hücresi Fallop tüpünün saçakları tarafından içeri alınır ve tüpün iç yapısında bulunan tüycükler yardımıyla rahim iç tabakasına doğru ilerletilir.

Fallop tüpü içerisinde bu şekilde ilerlemeye devam eden yumurta hücresinin ömrü 12-24 saattir. Bu süre içinde yumurta hücresi sperm hücreleriyle karşılaşır ve şartlar uygun olursa sperm hücrelerinden biri yumurta hücresinin içine girerek yumurta hücresini döller.

Resimde spermler arasında en “güçlü” olanı “savaşı kazanmış” durumda ve az sonra yumurta hücresinin dış zar tabakasının bir bölgesini eriterek içeri girecek.

ZONA PELUSİDA: Ayrı türden canlıların spermlerinin yumurta hücresini döllemesini engelleyen “duvar” Zona pelusida yumurta hücresinin dış yüzeyini kaplayan kalın ve sağlam bir zar tabakasıdır. Zar tabakasının yapısında bulunan maddeler, yalnızca insan spermi yapısında bulunan bazı enzimler tarafından eritilebilir nitelikte yapılmışlardır. Bu, insan yumurta hücresinin yalnızca insan sperm hücresi tarafından döllenmesini garantileyen mükemmel bir mekanizmadır. Yardımla üreme tekniklerinden olan mikroenjeksiyonda Zona Pelusida elektron mikroskopu altında çok ince bir aletle delinmekte ve bir adet sperm hücresi içeriye enjekte edilmektedir.

Kromozomlar ve Genler
Kromozomlar vücudumuzun bütün işlevlerini yöneten bilgilerin yer aldığı ve yüz binlerce megabayt bilgiyi “sıkıştırılmış” olarak taşıyan hücre çekirdeğinde yerleşik helezon şeklinde yapılardır.

Kromozomları daha iyi anlamak açısından her bir kromozomu bir ansiklopedi cildi gibi ele alabiliriz. Her insan hücre çekirdeğinde 46 adet kromozom, yani kendi bedensel işlevlerinin nasıl olması gerektiği bilgisinin bulunduğu 46 ciltlik bir ansiklopedi taşır.

Bu 46 ciltlik ansiklopedinin 23 cildi canlının annesinden, 23 cildi de babasından gelen bilgileri içerir.
Genler kromozomların alt birimleridir ve bir ansiklopedi cildinin içinde yer alan konu bölümleri olarak ele alınabilir.
Beden, işlevlerini yerine getirirken ne yapması gerektiğini, hangi maddenin nasıl üretileceğini her defasında bu ansiklopediye bakarak uygular. Örneğin bir kan hücresi üretilirken hücrenin hangi kan grubuna sahip olduğu ansiklopedinin belli bir cildinin içinde, yani bir kromozom içinde, bir konu başlığı olarak, genetik kodunda yazılıdır. Beden benzer şekilde göz rengini, hormonların nasıl üretileceğini, saçların nasıl uzayacağını ve bunların benzeri yüz binlerce bedensel işlevi ansiklopedideki bilgilerden bakarak uygular.

Yumurta hücresi ve sperm hücresi her biri 23 sayıda kromozom içeren yapılardır. Bu hücrelerin kromozom sayılarının vücuttaki diğer hücrelerin içerdiği sayının yarısı olmasının özel bir anlamı vardır: Döllenme sonunda iki hücrenin kromozomlarının birleştirilmesiyle 46 adet kromozom içeren bir hücre oluşmasını sağlamak. Bu özelliğin diğer bir anlamı da yeni oluşan canlının genetik özelliklerinin yalnızca anneden veya babadan gelen kromozomları içermek yerine, bir “harmanlanma” sonucunda her iki taraftan da özellikler alan bir canlı oluşmasının sağlanmasıdır.

Yukarıda anlatılan mekanizma, bebeğin çeşitli özelliklerinin (göz rengi, kan grubu, muhtemel erişkinlik boyu, davranışsal özellikler, bedensel özelikler ve çok sayıda özellik) hem annesine hem de babasına benzemesini sağlar. Hangi özelliğin kime benzeyeceğinin belirleyicisi hangi genin “baskın” olduğuna bağlı olarak değişir. Baskın (dominant) genler baskın olmayan (resesif) genlerden daha güçlüdür ve yeni canlıda var olduklarında özelliklerini direkt olarak o canlıya aktarabilirler. Örnek olarak Rh(+) kan grubunun oluşmasını sağlayan gen baskın bir gendir ve bu nedenle bebek annesinden Rh(-), babasından Rh(+) kan grubu (veya tam tersi) geni alsa bile kendisinin kan grubu Rh(+) olarak belirlenecektir. Bir bebeğin Rh(-) kan grubuna sahip olabilmesi için hem anneden hem de babadan Rh(-) gen alması gerekir.
Yumurta hücresi döllendikten sonra hücre çekirdeğinde yeni bir canlının temelleri atılır. 23 kromozomdan oluşan yumurta hücresi genetik kodu, yine 23 kromozomdan oluşan sperm hücresi genetik koduyla birleşir ve 46 kromozomdan oluşan yeni bir hücre meydana gelir. Yeni oluşan canlının cinsiyetinin belirleyicisi sperm hücresinin içerdiği cinsiyet kromozomunun niteliğidir. Dişi canlı iki adet X cinsiyet kromozomu içerirken (46 XX olarak kodlanır), erkek canlı bir adet X, bir adet Y cinsiyet kromozomu içerir (46 XY olarak kodlanır). Olgun sperm hücresi de bu nedenle ya X (23 X olarak kodlanır) veya Y cinsiyet kromozomu içerir (23 Y olarak kodlanır). Olgun yumurta hücresi her zaman X cinsiyet kromozomu taşır (23 X olarak kodlanır). Yumurta hücresi Y kromozomu içeren bir sperm tarafından döllenirse yeni canlı 46 XY yani erkek, X kromozomu içeren bir sperm tarafından döllenirse 46 XX yani dişi olacaktır.

Yeni Canlının Yolculuğu Devam Ediyor

Döllenen hücre bir yandan çoğalmaya öte yandan Fallop tüpü içinde ilerlemeye başlar. Hücre çoğalması ikiye katlanarak devam eder ve rahim iç tabakasına gelindiğinde canlı artık büyümüş ve blastosist adı veilen bir “hücreler yığını” haline gelmiştir.
Blastosist rahim iç tabakasının en verimli bölgesinde yerleştiğinde (implantasyon) gebelik başlamıştır.

İmplantasyon sonrası yeni canlı hemen beta-HCG adı verilen bir hormon üretmeye başlar ve bu hormon kana geçer. Hormon kan yoluyla kadının bütün iç organlarına iletilerek vücuda “gebelik başlamıştır” mesajını verir. Bu mesajı alan organların her biri gebelik için kendi hazırlıklarını yapmaya başlarlar ve değişim başlar.
İmplantasyon bölgesinde bebeği besleyecek olan ve plasenta adı verilen yapının temelleri atılır. Gebelik oluştuğunda yumurtalıkta yumurtlamanın olduğu bölgede gelişen Sarı Cisim adlı yapının ömrü uzar. Bu yapı progesteron hormonu salgısına devam ederek gebelik ürünü kendi hormonunu kendisi üretmeye başlayana kadar onun hormon ihtiyacını karşılar.
Gebelik oluştuğunda adet döngüsü ve yumurtlama süreci geçici olarak duraklar. 40 hafta 9 AY 10 GÜN’lük yolculuk Gebelik başladığında salgılanan hormonlar anne adayını gebelik ve doğuma bedensel olarak hazırlar. Yaklaşık 9 Ay 10 Günlük sürecin başında yalnızca bir hücreden ibaret canlı çeşitli gelişim aşamalarından geçerek doğuma hazır hale gelir.

Normal doğumun takibinde izlenen yol: Normal Doğum sancılarınızın başlaması, gebelik suyunuzun gelmesi veya artık doktorunuz tarafından gebeliğinizin sonlandırılmasına karar verilmesi doğumhaneye gideceğinizin doğumun başladığının habercisidir. Halk arasında doğumhane tıbbi olarak da travay denen bölüm aslında gebeliğinizin en zor anlarının takibinin yapılacağı yerdir. Aşağıdaki paragrafta bu başlıkları ve cevaplarını bulacaksınız.

•Travay başlaması(sancı odası= doğumhane) nedir ve burada neler yapılır?Ebe nezaman muayene eder?
•Suni sancı nedir, kime ne zaman verilir?Açılma kaç santim olunca yapılır?
•Su kesesi Amnion zarı nedir ne zaman açılır?
•Normal doğum nasıl yapılır? Nasıl ıkınılmalı?
•Jinekolojik masa Doğum Masası ve ne zaman ve nasıl yatılır?
Doğum Odası ve Travayın başlaması (sancı odası= doğumhane)
Travay ya da halk arasındaki deyimi ile doğumhane doğumuzu yapacağınız en uygun yerdir.
Buraya yatmanıza karar verildi ise artık ya doğumunuz başlamış ya da suni sancı ile başlatılacak demektir.
Önce sizden gebeliğinize ait ve size ait sorular sorarak dosyanız doldurulacak.
Sonrasında doğum elbisesi adı verilen hazır gecelikleri giyeceksiniz.
Burada size tavsiyemiz doğuma gelir iken üzerinizde bulunan her türlü takı, saat ve benzeri eşyayı yakınlarınıza vermenizdir. Burada genel olarak özel ve devlet hastanelerinin hepsinde olan olayları sıralayalım.
Damar yolunuz açılacak ve kanlarınız alınacak
Travaya kabul sonrasında yanınıza gelecek olan bir sağlık memuru veya hemşire hanım tarafından damar yolunuz açılacak ve başlangıç kan değerlerinizin bilinmesi amacı ile kanlarınız alınacaktır. Eğer son bir hafta içerisinde alınmış testiniz var ise bu testlere gerek yoktur.

Artık bir şey yemek içmek yok ! ! !
Evet, artık bu dakikalardan sonra doğum oluncaya kadar veya doktorunuz izin verinceye kadar herhangi bir şey yiyip içmek yok. Bu son derece önemli bir yasaktır.

Eğer uymaz iseniz yediğiniz içtiğiniz şeylerin akciğerinize gitme imkanı olabilecektir. Bu durumda anne hayatını tehlikeye sokabilmektedir.

Vajinal muayene olacaksınız ve NST’ye bağlanacaksınız
Doğum sancıları başlayan her anne normal yol ile doğuracak değildir. Bu nedenle normal doğumun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin tespitinde düzenli aralıklarla yapılacak olan vajinal muayene son derece faydalı olacaktır.
Muayeneler ağrı sırasında ve ağrıdan hemen sonra yapılırsa çok daha faydalı olur.
Anne adayının kendisini sıkmaması ve bacaklarını olabildiğince açması muayene sırasında oluşabilecek ağrıyı en aza indirmeye yarar.
Ek olarak bebeğin kalp atışları ve rahimin kasılma gücünü ölçmek için NST adı verilen alete bağlanacaksınız.
Doktorunuz takipte hem muayene bulgularınızı hem de bebeğinizin kalp atışlarının durumunu beraber değerlendirerek normal doğumun olup olamıyacağına karar verecektir.
Ultrasonografi ile son değerlendirmeler yapılacak
Bebekler son haftalar içerisinde çık hızlı bir kilo alımı içerisine girerler. Bu durum doğum için son derece önemlidir.
Çünkü artık günümüzde 4000 gram ve üzeri bebeklerin ilk doğumda normal vajinal yol ile doğurtulmaya çalışılmaları pek de doğru bir yaklaşım olmamaktadır.
Bu nedenle doğum salonuna yattığınızda bebeğinizin tahmini kilosunu tespit etmek için ultrasonografi yapılacaktır.
Gebeliğin son haftalarında yapılan ultrasonografinin bebeğinizin kilosunu tahmin etmedeki başarısı giderek azalır. Ancak yinede yeterince bilgi verir.
Barsaklarınızı boşaltmak için lavman yapılacak
Doğumda barsaklarınızın boş olması hem anne hem doktor ve hemde doğacak olan bebek için son derece önemlidir.
Bu nedenle anne adayları doğumhaneye alındıktan ve muayene edildikten sonra barsakları boşaltmak amacı ile popolarınından lavman yapılmaktadır.

Suni sancı nedir, kime ne zaman verilir?

Çoğu anne adayının en çok korktuğu durum doğumda uygulanan suni sancıdır. Aslında bu son derece yanlıştır.
Burada suni sancı ile yapılmaya çalışılan şey normalde 2-6 gün içerisinde yavaş yavaş olmakta iken suni sancı ile 6-8 saat içerisinde yapılmaya çalışılmaktadır.
Tabi bu durumda şiddetli kasılmalar ve ağrı meydana çıkacaktır.
Suni sancı vermek tam bir tecrübe işidir ve her hastaya farklıuygulanmalıdır. Bir gurup hastada doğumu başlatmak, bir grup hastada ise başlamış doğuma yardım etmek amacı ile verilir. Fazla verilir ise bebeğin sıkışmasına neden olur. Az verilir ise işe yaramaz. Tam bir tecrübe işidir suni sancı verilmesi işlemi.

Su kesesi nedir ne zaman açılır?
Bebeğinizin anne karnında yaşadığı su kesesi, gebeliğin sonunda, bazen doğum sırasında, bazen doğumdan önce kendiliğinden açılabilmektedir.
Su kesesinin açılması doğuma yardımcı olan ve doğum süresini kısaltan bir yöntemdir.
Bu işlem eskiden metal çubuklarla yapılırken, artık plastik çubuklarla yapılmaktadır.
Bu işlem sırasında annenin altına gelecek olan suyu alacak kabın yerleştirilmesi önemlidir.
Bazen de su kesesi açılınca beraberinde hiç de istenmeyen bir durum ortaya çıkabilmektedir. Bu da bebeğin göbek kordonunun rahim ağzından dışarı çıkmasıdır.
Bu son derece tehlikeli bir durumdur. Burada bebeğin kaybedilme riski son derece yüksektir ve anne çok acil bir şeklidle sezaryene alınmalıdır.

Normal doğum nasıl yapılır? Nasıl ıkınılmalı?

Doğumun takibinde düzenli yapılan vajinal muayeneler son derece faydalıdır. Bu muayeneler sayesinde normal doğumun olup olmayacağına karar verilecektir.
Normalde her iki saatte bir yapılması en uygun olandır. Ancak bazen her saat başıda yapılabilir. Muayene sırasında doktor eldiven giymeli ve kayganlaştırcı olarak eline jel süremelidir.
Doğumunuzu takip eden doktorunuz, yaptığı vajinal muayeneler ile rahim ağzınızın açılma düzeyi takip eder.
Rahim ağzı tam açıklık olduğunda artık ıkınma zamanınızın geldiği size söylenecektir.
İşte bu andan sonra her ağrı ile beraber derin bir nefes alıp içinizde tutup bütün gücünüz ile karın kaslarınızıda kasarak bebeğinizi aşağı doğru itiniz. Bu işlem sırasında doğum masalarının yan taraflarında bulunan tutacaklardan da tutularak kendimize doğru çekmeliyiz. Bu sayede daha fazla güç ile bebeğinizi itebilirsizin. Ancak doğumun uzaması ve bazen de annenin yorulması ıkınmanın zayıflamasına neden olamaktadır. Bu durumda bebeğin inişi duracaktır. Kadın doğum uzmanı bu durumda vakum uygulaması yapabilir, uygun kullanıldığında çok masum bir yöntemdir vakum tekniği. Sezaryen olmanızın önüne geçebilir.
Doğum Masası ve ne zaman ve nasıl ?
Son dönemdeki ıkınmalarınız sayesinde bebeğinizin başı giderek aşağı inecektir. Bu inme sonunda bebeğinizin başı vajen alt noktasına kadar iner.
Artık dışardan bebeğinizin başının üst noktası görüldüğü zaman, masaya çıkma saatiniz gelmiş demektir. Bu döneme daha önceden hazır olmak son derece önemlidir. Yapacağınız hareketi, nefes alış verişlerinizi ve olacaklarıdoktorunuz daha önceden size anlatmış olmalıdır. Yani doğum masasına geçmek doğumun yapılacağı anlamına gelmektedir. İşte bütün gücünüzü kullanacağınız yere geldiniz. Biraz daha gayret.

Online Randevu

Kliniğimizden Randevu Alabilir veya Doktolarımıza Soru Sorabilirsiniz.

image